5 Liralık Satış !

Uzmanlar, milli değerlerimizi kaçıranlara bilinçsiz köylümüzün de para karşılığı yardım ettiğini açıkladı

TÜRKİYE’de dünyanın başka bir yerinde varlığı tespit edilememiş bize özgü (endemik) 15 bini aşkın böcek ve 3 bin 500’ü aşkın bitki türü bulunuyor. Milli değer olarak kabul edilen ve maddi karşılığı binlerce doları bulan bu varlıklar, yurt dışındaki birçok üniversite ve araştırma şirketinin iştahını kabartınca Türkiye, profesyonel kaçakçılıkların akınına uğradı. Bilim insanları, bize özgü türlerin yurt dışına kaçırılmasının önlenmesini ve kaçakçılara yardım eden halkın bilinçlendirilmesini istiyor.

Geçtiğimiz yaz başında Türkiye gümrüklerinde, 5 bini aşkın bitki tohumu ve fidesi, 57 adet lale soğanı ile 6 bin 14 adet böcek yurt dışına kaçırılmak istenirken yakalandı. Olaylarla ilgili olarak 2 Rus, 2 Hollandalı ve 6 Çek vatandaşı yakalandı. Aralarında üniversite öğretim üyelerinin de bulunduğu şüphelilere para cezası verildi ve haklarında suç duyurusunda bulunuldu. Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı ise, yasal düzenlemelerle ilgili bir boşluk varsa bunun giderileceği bilgisini verdi.

ORTA ANADOLU’NUN ÖNEMİ

Sınır kapılarında yaşanan gelişmeler, Türkiye’nin sahip olduğu bitki ve böcek türlerine yönelik yapılmış çalışmaların ne düzeyde olduğu, milli değerlere yeterince sahip çıkıp çıkamadığımız ve bu değerlerlerimizden ne kadar yararlandığımız sorularını beraberinde getirdi. Üstelik gümrükte yakalanan şüphelilerin, böcekler başta olmak üzere birçok böcek ve bitki türünü Konya ve Toros Dağları bölgesinde yakaladıkları yönünde ifade vermesi de, gözlerin bu bölgeye çevrilmesine neden oldu.

Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Küçüködük, Türkiye’nin Batı ve Doğu’yu birleştirerek köprü vazifesi görmesinin jeopolitik açıdan önemi neyse bize özgü bitki türlerinin de aynı öneme sahip olduğunu söyledi. Türkiye’nin 4 mevsimi yaşayan ve farklı bölgelerinde birçok iklim çeşitliğine sahip bir ülke olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Küçüködük, “Bu çeşitlilik o bölgelerde birbiriyle uyum sağlamış yüzlerce bitki ve böcek türünün oluşmasına neden olmuştur. Karadeniz ve Akdeniz’de dağların kıyıya paralel, İç Anadolu’nun çukur, Doğu Anadolu Bölgesi’nin de farklı yüksekliklerde platolara sahip olması; bitki türlerinin dışarıya sızmasını da önlemiştir. Türkiye tüm bu nedenlerle dünyanın en önemli endemik bitki türlerinin bulunduğu ülkeler arasındadır” dedi.

TÜRKİYE’DE ENDEMİK BİTKİ

Avrupa’nın tamamında 12 bin civarında bitki çeşidi bulunduğunu anlatan Prof. Dr. Küçüködük, Türkiye’de bu sayının 9 bin 500 civarında olduğunu ve bunlardan yaklaşık 3 bin 500 tanesinin sadece bize özgü olduğunu ifade etti. Sadece Konya’da şu ana kadar 150’nin üzerinde endemik bitki varlığının tespit edildiğini vurgulayan Prof. Dr. Küçüködük, sahip olduğumuz bitkiler konusunda yeterli çalışma ve araştırma yapılamadığını, bu nedenle de ekonomik değerlerinin tam olarak bilinemediğini kaydetti.

Bitki türlerinin yurt dışına kaçırılmasının birçok nedeni bulunabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Küçüködük, “Üniversiteler, bilimsel araştırma yapmak ve dünya bitki haritasını bulundukları yerde çıkarmak istiyorlar. Tabi bu ülkelerde bitki ve böcek müzeleri de bulunuyor. Görülmesi ve bulunması zor olan bu değerlerimizi bir şekilde müzelerine götürdüklerinde ziyaretçi sayısı ve haliyle de gelir artıyor. Bunun dışında özellikle bitkiler, sağlık-gıda araştırmaları, gen haritasının tespit edilmesi ve tohum bankası oluşturmak amacıyla da götürülüyor. Bunun en güzel örneği Osmanlı zamanında Hollanda’ya götürülen lalelerdir. Lale bize ait bir bitki iken şu an dünyada lale denilince akla Hollanda geliyor. Lale soğanı pazarının neredeyse tamamı onların elinde” diye konuştu.

BAKLAGİLLERDE VERİM ARTIŞI

Türkiye’de bitki ve böcek kaçakçılığının önlenmesi amacıyla çıkartılan kanunlarda varsa boşlukların giderilmesinin önemine işaret eden Prof. Dr. Küçüködük, milli değerlerimizi korumayı bilmediğimizi de vurguladı. Prof. Dr. Küçüködük, şöyle devam etti: 

“Akşehir Gölü civarında yaptığımız araştırmalarda yeni bir bitki türü keşfettik. Adını da Latince’de dinozorlarla yaşıt Türkiye anlamına gelen ‘Thermopsis Turcica’ koyduk. Bu bitki, bir çiçekten 3 farklı ürün verme özelliğine sahip. Bitkinin bizim için önemi; fasulye, nohut, mercimek gibi tüm baklagillerde yüksek verim artışının alınabilecek olmasıdır. Dünya Doğal Hayatı Koruma Konseyi, bu bitki dahil birçok bitki türümüzü kırmızı listeye aldı. Bunlar birinci derecede korunması gereken bitkiler. Bize ait yine bir Meyan kökümüz var. O kadar uyarımıza rağmen tahrip edilmiş, gittik baktık, yok olmuş. En azından aradık göremedik. İklim değişikliği ve kuraklık ömürleri 3-5 yıl olan bitkilerimize zarar verirken, bir de kurumlarımız ve halkımız milli değerlerimize ilgisiz kalınca kaçınılmaz son geliyor. Yetkililer, bizlerden bu konuda yardım isterse yeterli desteği vermeye de hazırız.” 

ALMANLARA KÖYLÜ YARDIMI

Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Turgay Üstüner ise, Türkiye’nin böcek türleri açışından oldukça zengin olduğuna dikkat çekti. Türkiye’de yaşayan ve bize özgü böcek türlerinin tam olarak henüz tespit edilemediğini anlatan Yrd. Doç. Dr. Üstüner, “15 bin ila 20 bin arasında böcek türünün bulunduğunu tahmin ediyoruz. 180 sinek familyasından 35’i Konya’da bulunuyor ve yıllardır bunlardan sadece bir tanesini inceleyebildim. Tüm araştırmalarımızı haliyle araziye çıkarak yapıyoruz ve arazide araştırma yaparken Almanlarla karşılaşıyoruz. Almanya’dan gelmişler Toroslar’ın Konya tarafında böcek yakalıyorlar ve güvenlik güçlerimizden kimse yok orada.

Bu işin en acı tarafı ise, böcek kaçakçılığı yapanlara kendi köylümüzün ve insanımızın yardım etmesi. 5 liraya, 10 liraya böcek yakalayıp teslim ediyorlar. Böceklerin yakalanması için kaçakçılara para karşılığı insan sağlığına da zararlı olan zehir demin edenler var. Böceklerin konulacağı poşetleri satanlar var. Köylümüz bu konuda bilinçsiz. Toroslar’da gecenin bir yarısı ışıklarla böcek avlayan Almanlara izinlerinin olup olmadığını sorduğumuzda ‘Afrika’da araştırma yaparken izin almadık, sizde de izne gerek yok biliyoruz’ diyorlar. Bizi üçüncü dünya ülkesi olarak görüyorlar” şeklinde konuştu.

Yrd. Doç. Dr. Üstüner, yurt dışına götürülen bazı böcek türlerinin; kuvvetli zehir üretiminde, sağlık sorunlarının tedavisinde, tarım alanlarında yararlı böcek olarak yararlanılmasında ve bazı içeceklerin üretiminde kullanılmasında son derece önemli olduğunu da sözlerine ekledi.

GÜVENLİK GÜÇLERİNE EĞİTİM

Öte yandan yaşanan son gelişmeler üzerine Orman ve Su Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün, Gümrük Müsteşarlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı ile Emniyet Genel Müdürlüğü elemanlarına böcek ve bitki türlerine ilişkin eğitim vermeye başladığı öğrenildi. Genel Müdürlük, üniversitelerden de bitki ve böcek kaçakçılığı konusunda dikkatli olmalarını istedi.

KAYNAK: YENİMERAM